SPORT 24 - Στέλιος Μαρκάκης

Το 1954, ο βραβευμένος με Νόμπελ λογοτεχνίας σερ Ουίλιαμ Γκόλντινγκ (1911-1993) εξέδωσε το μυθιστόρημα «Ο Άρχοντας των Μυγών»: καμιά 25αριά παιδιά, από έξι έως δώδεκα χρονών, ναυαγούν σ’ ένα ερημικό νησί. Ενώ στην αρχή συνεργάζονται αρμονικά ενόψει του κοινού στόχου της επιβίωσης, σύντομα οι διαφορές στον χαρακτήρα των παιδιών, ο προσωπικός εγωισμός και η έμφυτη, καθώς υπονοεί ο Γκόλντινγκ, τάση του ανθρώπινου πιθήκου στην αγελαία συμπεριφορά υπό την καθοδήγηση κάποιου «ηγέτη» δημιουργεί τριβές, βίαιες εντάσεις και, εν τέλει, την πλήρη κατάρρευση της μίνι-κοινωνίας τους, που, φυσικά, αποτελεί μικρογραφία κάθε κοινωνίας.
Γι’ αυτό και όταν η λύση έρχεται για τα παιδιά με την εμφάνιση ενός πλοίου που θα τα διασώσει –με την έννοια ότι θα τα εντάξει και πάλι σε μια «ευνομούμενη» κοινωνία ενηλίκων- η ειρωνεία γίνεται ακόμη πιο έντονη: το πλοίο είναι πολεμικό και ο ρόλος του δεν είναι, βέβαια, να σώζει κανέναν, αλλά ο ακριβώς αντίθετος: να καταδιώκει και να αφανίζει τους «εχθρούς» όπως εκείνοι ορίζονται σ’ ένα πλαίσιο ευρύτερο μεν απ’ αυτό του νησιού, αλλά διεπόμενο απ’ τις ίδιες λογικές…
Το «Lord of the Flies» προκάλεσε αίσθηση και παραμένει ακόμη και σήμερα σημαντικότατο ανάγνωσμα επειδή αγγίζει με αλληγορικά αριστοτεχνικό τρόπο πολλές αλήθειες συγχρόνως, κυρίως όμως αυτή: η ηθική ακεραιότητα ενός καθενός από τα μέλη μιας κοινωνίας, καθορίζει εν τέλει και την ηθική που τη διέπει ως σύνολο. Επειδή, όμως, ο άνθρωπος ρέπει ενστικτωδώς προς την κτηνώδη κατάσταση (αυτή που ικανοποιεί το εγώ του και το ατομικό του καλό) και όχι προς την κατάσταση του πολιτισμού (που απαιτεί αμοιβαίες υποχωρήσεις με γνώμονα το κοινό καλό), όταν αφεθεί ελεύθερος να πράξει όπως νομίζει, παράγει πολύ πιο εύκολα κοινωνίες βασισμένες στην απολυταρχική εξουσία του ισχυρού και πολύ πιο δύσκολα κοινωνίες βασισμένες στη λογική και το δίκαιο.

Οι bloggers είναι σαν τα παιδιά στον Άρχοντα των Μυγών. Έχουμε όλοι ναυαγήσει στο ίντερνετ και εντός του, ο καθένας μας είναι λίγο πολύ ελεύθερος
είτε να συνεισφέρει προς μια «αυτορυθμιζόμενη», αλτρουιστικής πρακτικής και αγαθής (προς το κοινό καλό) φιλοσοφίας μίνι-”κοινωνία”
είτε προς την κατεύθυνση μιας μίνι-”κοινωνίας” σκληρής και ασύδοτης, στην οποία, εν τέλει, θα επικρατήσουν οι πιο χυδαίοι και ανήθικοι, οι πιο αδίστακτοι, όσοι, κρυμμένοι πίσω από την ανωνυμία* θα προσπαθήσουν να επιβάλουν τη δικτατορία της αλητείας τους, για να ικανοποιήσουν το «εγώ» τους και τις ατομικές τους ανάγκες (ακόμη κι αν είναι το απλό ξέδωμά τους από ένα άχτι κάποιου είδους).
Νομίζω ότι όποιος πιστεύει ότι μπορεί, πράγματι, η ροπή των πραγμάτων να είναι η πρώτη, το να φτιαχτεί μια ιδανική κοινωνία καλόπιστων και υπεύθυνων αλτρουιστών, έχει ελάχιστη γνώση της ανθρώπινης φύσης και η αισιοδοξία του αγγίζει τα όρια της αστειότητας.
Είναι νομίζω σαφές ότι, ως τάση, αυτό που θα συμβεί θα είναι το δεύτερο: η σκληρή κοινωνία.
Η οποία, όμως, εφόσον φτάσει να γίνει ΑΣΥΔΟΤΗ (εφόσον, δηλαδή, κανείς «αυτό-ρυθμιστικός» μηχανισμός δεν τεθεί σε λειτουργία), θα οδηγήσει όχι στην ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ μιας δικτατορίας της αλητείας, φυσικά, αλλά στην επικράτηση μιας ΕΞΩΘΕΝ «ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ» δικτατορίας που, όπως πάντα, μαζί με τα ξερά θα κάψει και τα χλωρά. Για να μιλήσουμε με όρους «Αρχοντα των Μυγών», αυτό που θα γίνει θα είναι η… άφιξη του «πλοίου» που θα μας σώσει όλους, θέλουμε δε θέλουμε και χρήζουμε ή όχι σωτηρίας.

Αυτό είναι, για μένα και το ζουμί στην υπόθεση του press-gr, ενός μπλογκ που ξεκίνησε ως καλή ιδέα και εξελίχθηκε με ενδιαφέροντα τρόπο μέχρι να καταντήσει ιστότοπος φιλοξενίας (όχι μόνο ειδήσεων σοβαρών που δεν γράφονταν αλλού, αλλά ΚΑΙ) κάθε πικραμένου και βόθρος στον οποίο κατέληγε ένας ακατάσχετος ΟΧΕΤΟΣ χυδαιολογίας εκ μέρους των «ανώνυμων» σχολιαστών του! Οχετός που, εν τέλει, έθαψε κάτω από τόνους βρομερών, μολυσματικών ΠΕΡΙΤΤΩΜΑΤΩΝ ακόμη και τα όσα πιθανόν αξιόπιστα και ελεγχθέντα αναρτούσε το μπλογκ.
Διότι τα είπαμε: η ηθική ακεραιότητα ενός καθενός μας είναι αυτή που, εν τέλει, ορίζει και την ηθική του συνόλου στο οποίο ανήκουμε: όταν αφήνεις να δημοσιεύονται ελεύθερα στον ιστότοπό σου όχι απλώς «ειδήσεις» που δεν έχουν περάσει τη διαδικασία της διασταύρωσης
(δυστυχώς, αυτό το κάνουν και τα επίσημα ΜΜΕ συχνά πυκνά),
όχι απλώς «λόγος» χωρίς «αντίλογο»
(έτι δυστυχέστερα ΚΑΙ αυτό το κάνουν συχνά πυκνά τα επίσημα ΜΜΕ)
αλλά και να αποκτούν ευρύ αναγνωστικό κοινό σχόλια του τύπου «να πάθουν καρκίνο τα παιδιά των Νεοδημοκρατών» ή «να ψοφήσουν με φριχτούς πόνους οι οικογένειες των ΠΑΣΟΚτζήδων» ή «έλα μωρέ, ξέρουμε με πόσες παρτούζες έγινε ό,τι έγινε η Τάδε ξεκωλιάρα» ή «ξέρουμε τι πίπες κάνει ο Τάδε στον Δείνα», γίνεσαι ΜΟΝΟΣ σου ο υπονομευτής της όποιας σοβαρότητας διαθέτεις.
Και, φυσικά, εύκολο θύμα για όποιον –δικαίως- μπορεί μετά από κάποιο σημείο να (νομιμοποιείται να) ισχυριστεί ότι η ύπαρξη του μπλογκ σου είναι ΑΚΡΙΒΩΣ το να μπορούν να βρίζουν ανεξέλεγκτα, γράφοντας Ό,ΤΙ θέλουν, όποιοι θέλουν και ΟΧΙ, φυσικά, το να αποτελέσεις μια «ανεξάρτητη» και «εκτός κυκλωμάτων» πηγή ενημέρωσης.

Προσέχουμε ό,τι έχουμε, αλλιώς παύουμε να το έχουμε. Είναι τόσο απλό.
Κι εμένα δεν μου αρέσει να έχω moderation στα σχόλια, αλλά επειδή εγώ ασχολούμαι με το Ίντερνετ από το 1995 –και με τη δημοσιογραφία από το 1984- ΞΕΡΩ ότι δεν μπορώ να κάνω αλλιώς: το να πιστέψω ότι ο μέσος ανώνυμος σχολιαστής είναι ένα υπεύθυνο, σοβαρό άτομο που οι ηθικές του αξίες δεν θα του επιτρέψουν να γίνει χυδαίος συκοφάντης εάν αισθανθεί ότι κανείς δεν θα του τραβήξει το αυτί, δεν είναι κάτι που μπορώ να επιστρέψω στον εαυτό μου. Θα είναι σα να παραδέχομαι ότι είμαι πιο χαζός κι από τα βλήτα ή ότι προσγειώθηκα στον πλανήτη Γη πριν από κάνα δυό μέρες…
Γι’ αυτό και το ΔΙΚΟ μου μερίδιο ευθύνης ώστε να ΜΗΝ παρεκτραπεί αυτός εδώ ο ιστότοπος
(στον οποίο, επειδή έκανα backup προχθές και τα έχω πρόσφατα τα νούμερα σας το λέω, έχουν μπει από τον Ιούλιο πέρυσι 700.000 άνθρωποι και έχουμε ανταλλάξει γραπτώς πάνω από 300.000 λέξεις!)
το ανέλαβα με κόστος, αλλά και ιδιαίτερη χαρά.
Διότι εγώ ΔΕΝ ήθελα ούτε θέλω να φάω στη μάπα τώρα ΚΑΙ έναν «νόμο περί διαδικτύου» το ίδιο ΑΥΣΤΗΡΟ και ΠΑΡΑΛΟΓΟ όσο ο νόμος περί Τύπου!
Θα τον φάω όμως, τώρα, κι εγώ στη μάπα. Και όλοι. Χωρίς να φταίω. Αλλά επειδή οι «Τζακ» αυτού του τροπικού μας νησιού δεν μπόρεσαν να κρατήσουν το δικό τους χωράφι ελεύθερο από δηλητηριώδη ζιζάνια.
Αυτή είναι η μοίρα όλων όσοι απαντούν ΛΑΘΟΣ στο «δίλημμα του φυλακισμένου». Κι επειδή οι 99 στους 100 απαντούν λάθος, γινόμαστε στο τέλος ΟΛΟΙ φυλακισμένοι!
Αυτά.

* Το έχω πει με άλλη αφορμή, θα το πω μία ακόμη φορά: η έννοια της «ανωνυμίας» στο Ίντερνετ είναι ένας μύθος. Τα ΠΑΝΤΑ μπορούν να βρεθούν, ποιος, τι, από πού. Κι όποιος νομίζει ότι αυτά γίνονται μόνο στις ταινίες του Χόλιγουντ και αφορούν μόνο… τη CIA, την NSA και διάφορα άλλα ξενόγλωσσα ακρωνύμια, πλανάται πλάνην οικτράν (και το αφήνω εδώ). Το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα, ωστόσο, επιτρέπει τη συλλογή ΕΠΙΣΗΜΩΝ στοιχείων για μια διαδικτυακής υφής υπόθεση (στοιχείων που να στέκονται στο δικαστήριο δηλαδή) μόνο μετά από εντολή εισαγγελέα για πολύ συγκεκριμένα αδικήματα: διαπιστωμένης εκβίασης π.χ., παιδοφιλίας, διακίνησης πορνογραφικού υλικού κ.λπ.
Αν αλλάξει ο νόμος και περιλάβει και άλλα αδικήματα (όπως π.χ. η συκοφαντική δυσφήμηση δια του Διαδικτύου), θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι, λοιπόν: όχι επειδή τώρα δεν μπορούν να βρεθούν οι παραβάτες, ενώ τότε θα μπορούν (και τώρα, στο πι και φι βρίσκονται). Αλλά επειδή τότε θα μπορεί να γίνεται επισήμως κάτι για την παράβασή τους, ενώ τώρα δεν μπορεί (επισήμως).
Το ίδιο συνέβη και στις ΗΠΑ, με ΑΦΟΡΜΗ τη επίθεση της 9/11/2001: ψηφίστηκε ο «Πατριωτικός Νόμος» και πας μη… πατριώτης πάει τώρα στο Γκουαντανάμο για ψύλλου πήδημα για κοινωνικό τουρισμό, τον σαπίζουν στο ξύλο κάθε μέρα μπας και είναι ένοχος, αν είναι αθώος δεν του ζητά ποτέ κανεις συγγνώμη ούτε έχει δικαίωμα να διεκδικήσει τίποτε και αν τύχει και δεν αντέξει απ’ το ξύλο και αποδημήσει εις ουρανούς, τι να γίνει; Η πατρίς πάνω απ’ όλα. Collateral damage ο καημένος και πάμε παρακάτω.
Αν είναι πλήγμα στην ελεύθερη διακίνηση των ιδεών αυτό; Φυσικά και είναι. ΟΧΙ όμως μεγαλύτερο απ’ αυτό που και τώρα καταφέρνει στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών και ο οποιοσδήποτε φτιάχνει ένα ανώνυμο μπλογκ (ή μπαίνει ανεξέλεγκτα -διότι ανώνυμος/η ΔΕΝ είναι, επαναλαμβάνω, ούτε τώρα- σ’ ένα άλλο) μόνο και μόνο ώστε να στείλει βόλτα στο διαδίκτυο ένα εμετικό σχόλιο! Ούτε μεγαλύτερο απ’ το κακό που κάνει στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών οποιοσδήποτε, έστω και καλή τη πίστη, αναπαράγει ως «είδηση» την οποιαδήποτε μπούρδα κατεβάζει στον πρωινό του καφέ το γκαιμπελικό «συνεργείο παπαγάλων» του οποιουδήποτε πονηρού.
Διότι η ποιότητα των διακινούμενων ιδεών, είναι το αντίστοιχο του ατομικού ηθικού υποβάθρου ενός οποιουδήποτε μέλους μιας οποιασδήποτε κοινωνίας: εν τέλει, αυτή καθορίζει και το αν η διακίνηση (ή η κοινωνία) θα καταρρεύσει.
Είναι κρίμα διότι, κατά βάθος, το μόνο που θα απαιτείτο για να ΜΗ φτάσουμε εδώ (στη δική μας… «μετά 9/11 εποχή») θα ήταν μερικά απλά πραγματάκια: τόσο απλά που, δυστυχώς, όλοι τα σκέφτονται αφού έχει κλάσει η νύφη και, φευ, σχολάσει ο γάμος…

Ο ηθικοπλαστικός κύριος Πεσέιρο

Για τα… «δικά» μας, τώρα, δυό κουβέντες μόνο: από την αρχή της χρονιάς η ΠΑΕ Παναθηναϊκός πρέπει να έχει σύρει τον Νίνη (στον οποίο έχει βάλει και ρήτρα… 14.000.000 € !) σε ό,τι εκδήλωση, εκδηλωσούλα και ανθυποεκδήλωση έχει διοργανώσει σε συνεργασία με τους χορηγούς της, προκειμένου να υπογράψει αυτόγραφα και να γίνει το ζωντανό παράδειγμα, ο «κράχτης» για την αξία των Ακαδημιών της Παιανίας και το μέλλον που αυτές εξασφαλίζουν σε όσους τις προτιμήσουν.
Κι απ’ την άλλη, φορείς… υπεράνω (ελπίζω!) «υποψίας» για συμμετοχή σε συνωμοσίες, φορείς όπως π.χ. η ίδια η ΟΥΕΦΑ, αλλά και η Γκαζέτα ντέλο Σπορ, η Εκίπ κ.λπ. τον έχουν περιλάβει στα αφιερώματά τους για τα μεγαλύτερα ταλέντα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο αυτή τη στιγμή.
Πιστεύει, λοιπόν, ότι τελεί εν δικαίω ή εν αδίκω ο κ. Πεσέιρο όταν δείχνει με το δάχτυλο του τους δημοσιογράφους και τους επαναλαμβάνει ΤΕΤΡΑΚΙΣ: «να μη χαλάσετε τον Νίνη» απλώς και μόνο επειδή ο Τύπος του μετέφερε και του ζήτησε να σχολιάσει μια επιθυμία του κόσμου που, ειδικά στο χθεσινό ματς, εκδηλώθηκε και… όσο πιο άμεσα γίνεται, με φωνές και αποδοκιμασίες;

Το ότι εδώ και μερικά χρόνια στον Παναθηναϊκό μοιάζει να επικρατεί, δυστυχώς, η άποψη ότι κανείς παίκτης δεν «επιτρέπεται» να γίνει αγαπητός στον κόσμο, για κανέναν λόγο, το έχω υποψιαστεί κι εγώ και άλλοι. Πάνω απ’ όλους, δε, ίσως οι ίδιοι οι παίκτες που, καθώς βλέπω, κατά κανόνα, μόλις μπορέσουν, κοιτάζουν να την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια από την ομάδα, ρίχνουν μαύρη πέτρα πίσω τους και ούτε που θέλουν να ξανακούσουν γι’ αυτήν.
Από το σημείο αυτό όμως, μέχρις του σημείου να ενοχοποιείται ο κόσμος επειδή… επευφημεί έναν παίκτη και νοιάζεται γι’ αυτόν, υπάρχει τεράστια απόσταση!

Ο Νίνης είναι, δηλαδή, επαρκώς ώριμος για να διαχειριστεί στο μυαλό του προσωπική αξία 14.000.000 ευρώ (επιβεβαιωμένη, μάλιστα, με τον πλέον επίσημο τρόπο) και το βάρος του να είναι το κατεξοχήν «πρόσωπο» της ομάδας προς τους οπαδούς-καταναλωτές των προϊόντων των χορηγών της, αλλά ΟΧΙ για να μην καβαλήσει καλάμι αν τον παρα-χειρκροτήσει ο κόσμος;
Και από πότε η λύση στο να μην καβαλήσει καλάμι ένας παίκτης είναι το να του… απαγορεύεται η αγωνιστική «έκθεση» στο κοινό; Στην τελική, εννοώ, αν έχει πάρει το μυαλό του αέρα, ποιος φταίει περισσότερο; Ο κόσμος που τον χειροκρότησε πέρυσι ή όσοι τον διαχειρίζονται ως παίκτη και χαρακτήρα κάθε μέρα στην Παιανία εδώ και τόσους μήνες;
Αφήστε, δε που, αν όντως έχει καβαλήσει καλάμι, τι καλύτερο μάθημα μπορεί να λάβει από το να διαπιστώσει ότι ο ίδιος αυτός κόσμος που τώρα τον αγαπά και τον αποζητά, δεν θα τον χειροκροτεί πια εάν κάποια στιγμή παρουσιαστεί αδιάφορος ή με τα μυαλά του έξω απ’ το κεφάλι;
Ο Πεσέιρο έχει ένα δίκιο σε όσα είπε (όχι χθες, αλλά) αντιπροχθές: πράγματι. Η διοίκηση που τον πληρώνει είναι και η μόνη που έχει δικαίωμα να τον ελέγχει. Αν της κάνει, εμάς μας περισσεύει. Και ουδείς του είπε, εφόσον δεν πιστεύει στον «χ» ποδοσφαιριστή να τον χρησιμοποιεί ντε και καλά!
Το να γίνει κάποιος (παίχτης, ηθοποιός, πολιτικός, πνευματικός άνθρωπος) λατρευτός από τον κόσμο όμως, είναι ένα από τα ελάχιστα πράγματα σ’ αυτή τη ζωή που δεν αγοράζονται (άρα ούτε αποτιμώνται) με χρήματα! Και γι’ αυτό αξίζει σεβασμού και δεν πρέπει να γίνεται όπλο για καμία μικρο ή μεγαλο -πολιτική, οποιοσδήποτε κι αν την έχει καταστρώσει και για οποιουσδήποτε λόγους! Στην τελική, εννοώ, ΤΙΠΟΤΕ άλλο δεν απαιτεί ο κόσμος από την αλήθεια! Αν η αλήθεια είναι ότι ο Νίνης δεν είναι έτοιμος, αγωνιστικά ή ψυχολογικά, αυτό αρκεί. Κι αν η αλήθεια είναι ότι του Πεσέιρο «δεν του κάνει», θα γίνει κι αυτό αποδεκτό, αρέσει δεν αρέσει στον κόσμο: αυτός είναι ο προπονητής, αυτός αποφασίζει, τα σκυλιά δεμένα.
Να το πει όμως, έτσι όπως το λέμε τώρα: «Κύριοι, δεν μου κάνει ο παίκτης. Δεν είναι έτοιμος. Φοβάται μετά τον τραυματισμό του. Έχει γίνει θρασύς. Είναι αδιάφορος στις προπονήσεις. Δεν γύρισε και το άλλο μάγουλο να του δώσει κι άλλη μία ο μεγαλύτερός του Έκι». Ας πει κάτι τέτοιο ή και όλα αυτά μαζί κι άλλα τόσα αν χρειάζεται, επίσης.
Αλλά τις νουθεσίες, το πατρονάρισμα και τα ηθικοπλαστικά, ας τ’ αφήσει στην άκρη ο κ. Πεσέιρο. Ακούγονται ίσως πειστικά και ωραία όταν τα συζητάει με τον καθρέφτη του ή με το «επικοινωνιακό» επιτελείο της ομάδας, αλλά μόλις βγουν έξω στον πραγματικό κόσμο ακούγονται αταίριαστα και αβάσιμα λόγια, του είδους «να ‘χαμε να λέγαμε». (Για να μην πω και του είδους: “αφού πάμε για τίτλο, κάντε όλοι μόκο, διότι δεν σας πέφτει λόγος για ΤΙΠΟΤΕ: ΟΥΤΕ για το τι μπάλα βλέπετε, ούτε καν για το ποιους παίκτες… έχετε δικαίωμα να αγαπάτε και πόσο”)!