SPORT 24 - Στέλιος Μαρκάκης

Τα φιλικά είναι τέτοια μόνο για τις… εφημερίδες που, μαζί τους, βρίσκουν κάτι ενδιαφέρον να ασχοληθούν σε εποχές, κατά τα λοιπά, μάλλον «ξερές» από θέματα επικαιρότητας –αν εξαιρέσει κάποιος τις μεταγραφές που, στην τελική, δεν γίνονται και πέντε την ημέρα για να φτουρήσουν καιρό.

Κατά τα λοιπά, κανείς στα σωστά του δεν θα σταθεί στις εμφανίσεις ή τα αποτελέσματα των φιλικών του Ιουλίου για να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα για το χειμώνα.

Και υπό αυτό το πρίσμα δεν λέει κάτι πραγματικά σημαντικό το γεγονός ότι η νέα προσπάθεια στον Παναθηναϊκό βρήκε και ανάλογη αγωνιστική (σε σκορ) έκφραση στο… φιλικό με τη Ντιναμό χθες –διότι, σε δυναμικότητα αντιπάλου, αλλά και αν κρίνει κάποιος απ’ τις κινήσεις του προπονητή, μάλλον «φιλικό» ήταν κι ας είχε τόση αγωνιστική σημασία- όσο λένε μερικά άλλα πράγματα. Κυρίως, δε, δύο πράγματα:

1. Ότι ο Τεν Κάτε δείχνει να στηρίζει και έργω τα λόγια του: η ομάδα που θέλει να παρουσιάσει στην τελική της μορφή (όταν, δηλαδή, θα είναι παρούσες στην αρχική ενδεκάδα και οι «πρώτης γραμμής» λύσεις στις θέσεις του δεύτερου στόπερ, του «πρώτου τη τάξει» αμυντικού χαφ και του φουνταριστού φορ) δεν θα είναι επιθετική στα χαρτιά, αλλά στο χορτάρι.

Παίζοντας χθες στο α΄ ημίχρονο αποκλειστικά με παίκτες που αγωνίζονταν και πέρυσι στον Παναθηναϊκό –ή μάλλον… βρίσκονταν στην ομάδα, διότι ο Νίνης ΔΕΝ αγωνιζόταν, τον… «έψηνε» ο μέγας Πεσέιρο, ο ευνοούμενος των «Κόπερφιλντ» και των υπόλοιπων παρατρεχάμενων- ο Ολλανδός έδειξε τι ακριβώς σημαίνει «έχω σοβαρό προπονητή στον πάγκο». Σημαίνει έχω έναν άνθρωπο που δεν βλέπει το ματς με τα μάτια του φιλάθλου ή του δημοσιογράφου, αλλά με τα μάτια ενός επαγγελματία με συγκεκριμένο όραμα. Και γι’ αυτό ακριβώς δεν δέχεται, καθώς βλέπω, σήμερα, κριτική για τη μάλλον «περίεργη» επιλογή του να περάσει τον Νίνη πλάι στον Σιμάο στο β΄ ημίχρονο –επιλογή που πρόσφερε μέτρα στη Ντινάμο και δεν πρόσφερε επιθετικά στην ομάδα, διότι ο Χριστοδουλόπουλος πρέπει να περάσει καιρός ακόμη για να αποκτήσει την ομαδικότητα του Σωτήρη και να εμπεδώσει τη φιλοσοφία «πάσα με τη μία». Δεν τη δέχεται ακριβώς επειδή τον Νίνη δεν τον έβαλε σε ρόλο αντί-Μάτος, αλλά προσπάθησε απλώς (αποτιμώντας ρεαλιστικά τη δυναμικότητα της αντιπάλου) να «πειραματιστεί» με ένα σχήμα που διαθέτει έναν αμυντικό χαφ και δεύτερο δημιουργικό παίκτη πίσω από την τριάδα.

Με δεδομένο ότι η Ντινάμο έμοιαζε σε πολλά με το 70% των ομάδων της Σούπερ Λίγκα σε δυναμικότητα και αγωνιστική διάθεση, το ρίσκο άξιζε τον κόπο, τα συμπεράσματα ωστόσο δεν πρέπει να ήταν θετικά. Είπαμε όμως: έχω προπονητή με βαριά μπαλάκια στον πάγκο σημαίνει και αυτό: ότι (αξίζει τον κόπο να) του δίνω ΟΛΑ τα περιθώρια μέχρι να πετύχει αυτό που θέλει.

Στην πράξη ωστόσο, δύσκολα θα το καταφέρει (σε επίπεδο Τσάμπιονς Λιγκ τουλάχιστον) μέχρι να μπορέσει να παρατάξει την ομάδα του ΚΑΙ με Ζιλμπέρτο Σίλβα πλάι στον Μάτος ΚΑΙ με Σόουζα μπροστά (όχι ότι ο Μάντζιος δεν ήταν καλός χθες, αλλά φουνταριστός δεν ήταν ούτε θα γίνει ποτέ) και με κάποιον αξιόπιστο, σταθερό και πειθαρχημένο στόπερ πλάι στον Σαριέγκι. Αγωνιστικά, κάτι τελευταίο ακόμη: από πέρυσι είχα τις αμφιβολίες μου για το αν έπρεπε να είναι ο Γκαλίνοβιτς ή ο Μάλαρτζ βασικός. Το χθεσινό ματς μου τις ανανέωσε. Ο Ολλανδός ξέρει καλύτερα, βέβαια, αλλά εγώ αυτό είδα κι αυτό λέω…

και (δεύτερο πιο σημαντικό κι από το χθεσινό 3-0):

2.: Ότι παρά τα κάποια προβλήματα που, αναπόφευκτα θα υπήρχαν σε μια τέτοια μεταβατική περίοδο, σε γενικές γραμμές μια χαρά τα έχουν πάει οι «πράσινοι» στον τομέα της αξιοποίησης αυτής της νέας δυναμικής που έχει φέρει στην ομάδα η επιστροφή της στην ΚΟΙΝΗ ποδοσφαιρική ΛΟΓΙΚΗ.

Και εννοώ μ’ αυτό την επιστροφή στην έμπρακτη παραδοχή ότι «υποκατάστατα» για τους καλούς (και σε καλή ηλικία) παίκτες, τον καλό (και με ταιριαστή στην ομάδα νοοτροπία) προπονητή και τον (εκφρασμένο κυρίως μέσω της ειλικρίνειας και της σοβαρότητας) ΣΕΒΑΣΜΟ στον φίλαθλο-πελάτη του μαγαζιού σου υπάρχουν πολλά. Αλλά ΟΥΤΕ ένα δεν μπορεί καν να θυμίσει το real thing! Ειδικά εάν και όσοι προσπαθούν να τα πλασάρουν ως τέτοια είναι αδέξιοι μαθητευόμενοι (πλην… καλοπληρωμένοι, αν έμαθα καλά) μάγοι της πλάκας.

Το μεγαλύτερο κέρδος του Παναθηναϊκού ως τώρα είναι, θέλω με άλλα λόγια να πω, ότι αποκτά ξανά (επιτέλους!) εικόνα ομάδας που έχει ΚΑΙ χαρακτήρα, ΚΑΙ σχέδιο ΚΑΙ τρόπο να το υλοποιήσει. Και ΑΥΤΟ ακριβώς εισπράττει τώρα με την παρουσία 55-60.000 φίλων του στις κερκίδες, βράδυ Τετάρτης τέλη Ιουλίου: την ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗ του σεβασμού που, πλέον, τους δείχνει στην πράξη, ως πελάτες του μαγαζιού του και κοινωνούς του ιδεολογήματος το οποίο συνιστά ως ομάδα.

«Σταγονίδια» (όπως είχε αποκαλέσει κάποτε ο μακαρίτης Καραμανλής τους μικρούς πυρήνες χουντικών αξιωματικών οι οποίοι παρέμεναν στα Σώματα ακόμη και αφότου η μεταπολίτευση του ’74 είχε ολοκληρωθεί) υφίστανται ακόμη στο όλο σχήμα. Δεν γίνεται αλλιώς. Ο Παναθηναϊκός –και άσχετα με το ποιοι κατέχουν τις μετοχές του και σε τι ποσοστά ο καθένας- περνάει στην πράξη πλέον σε μια καινούρια εποχή που, αναπόφευκτα, θα ξεβολέψει αρκετούς «ριζωμένους» στο χώμα του. Δεν θα αδρανοποιηθούν χωρίς να αντισταθούν. Είναι θέμα αυτοσυντήρησης: μιλάμε για μικρόβια που ευδοκιμούν μόνο σε όξινο κλίμα τώρα και σε ουδέτερο (υγιές) Ph θα αναγκαστούν να αναζητήσουν αλλού ελαστικούς και γενναιόδωρους εργοδότες. Ακόμη είναι σε θέση να δηλητηριάζουν το κλίμα, λοιπόν, αλλά στην πραγματικότητα, το δηλητήριο που χύνουν είναι πλέον πολύ λίγο και αδύναμο για να επηρεάσει σοβαρά έναν οργανισμό που γίνεται ξανά μεγάλος, υγιής και με ισχυρό ανοσοποιητικό. Άντε, λοιπόν, να δούμε…

Ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ

Υπάρχει άλλωστε και η άλλη πλευρά. Κι απ’ αυτή την άλλη πλευρά, είναι ακριβώς η… απουσία κάποιων από τα πιο πάνω χαρακτηριστικά του Παναθηναϊκού αυτή που, απ’ ότι αφουγκράζομαι, έχει ως τώρα προκαλέσει τη γκρίνια που ως τώρα διατυπώνεται για τον Ολυμπιακό και την ΑΕΚ, ομάδες που… αρέσει δεν αρέσει αυτό, όλα δείχνουν ότι θα συμπληρώσουν και εφέτος το τρίο των πρωταγωνιστών της σεζόν.

Ο Ολυμπιακός, σε μια χρονιά που τα ταμεία του γέμισαν (πάλι) με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από το Τσάμπιονς Λιγκ, την παραχώρηση Λούα-Λούα και Νούνιες και την ανανέωση του ηγεμονικού συμβολαίου του με την ΝΕΤ (που, μη φοβάστε: εξίσου χουβαρντού είναι και με τον Παναθηναϊκό), δεν έχει πείσει ακόμη τον κόσμο του ότι έχει καταστρωμένο σχέδιο για την ουσιαστική αντιμετώπιση της δυναμικής που αναπτύσσει ο βασικός αντίπαλός του –όχι ότι και η επικοινωνιακή δεν παίζει ρόλο, αλλά όπως και να το κάνουμε, η νίκη σ’ αυτό το επίπεδο δεν μπορεί ποτέ να είναι το βασικό ζητούμενο.

Αν κάποιες κινήσεις της τελευταίας στιγμής αλλάξουν αυτή την εντύπωση δεν το ξέρω, όπως, βέβαια, κανείς δεν ξέρει και εάν ακόμη κι έτσι όπως είναι αυτή τη στιγμή ο Ολυμπιακός αποδειχθεί και πάλι το πιο σκληρό καρύδι στο σάκο του ελληνικού πρωταθλήματος. Αλλά ότι μοιάζει να χρειάζεται προσθήκες που, προς το παρόν (και παρά τα «10.000.000 για τον Ντιόγκο») δεν δείχνει πρόθυμος να κάνει «πάση θυσία» (ακολουθώντας, αν μη τι άλλο, σε αποφασιστικότητα τον «αιώνιο»), ισχύει. Έτσι όπως είναι αυτή τη στιγμή ο Ολυμπιακός ξεκινά για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια το πρωτάθλημα με τον τίτλο του φαβορί να βρίσκεται ΞΕΚΑΘΑΡΑ στο αντίπαλο στρατόπεδο και αυτό είναι ένα πρόβλημα που έχει… ξε-μάθει να αντιμετωπίζει με οργανωμένο τρόπο, επικοινωνιακά και ουσιαστικά. Η… επί της οθόνης συνέχεια αναμένεται, λοιπόν, με μεγάλο ενδιαφέρον…

Κι όσο για την ΑΕΚ, το ότι δεν έχει «τρόπο» (χρηματικό) να ανταγωνιστεί τους άλλους δύο αντιπάλους είναι γνωστό, όλοι, ωστόσο, θεωρούσαν βέβαιο ότι θα καλύψει αυτή την αδυναμία με ένα πιο οργανωμένο σχέδιο. Αν κρίνει κανείς από τον τρόπο με τον οποίο γίνονται τις τελευταίες μέρες οι κινήσεις της, καταλήγει μάλλον εύκολα στο συμπέρασμα ότι οι περισσότερες γίνονται «υπό πίεση» κάποιου είδους. Κι όταν αρχές Αυγούστου σχεδόν λειτουργείς έτσι, πάει να πει ότι… αρχές Ιουνίου (το αργότερα) δεν είχες στο μυαλό σου τη νέα σεζόν, αλλά (και τότε…) το «μεροδούλι-μεροφάι».

Τι τα θέλετε; Αφού δεν έκανε πραγματικότητα την… υπόσχεση (ουπς, σόρι: την απειλή του, ήθελα να πω) ότι θα φύγει ο Ριβάλντο, η αγωνιστική «εξίσωση» της ΑΕΚ ήταν δεδομένο ότι θα απαιτούσε όχι τον Δώνη, αλλά τον… Πουανκαρέ για να λυθεί. Κι αυτό, όμως, στην προηγούμενη απορία μας επιστρέφει: καλά, κανείς δεν σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να γίνει (και) αυτό;

Και κάτι “άσχετο”, για τα Μακρονήσια…

Είχα πρόσφατα μια αλληλογραφία στο kaskanter@gmail.com μ’ έναν από τους φίλους που πολύ συχνά επισκέπτονται και το μπλογκ. Το αντικείμενό της ήταν η, μέσω κοινών γνωστών, συνειδητοποίηση ότι ο πατέρας μου και ο παππούς του (που, ευτυχώς, ζει ακόμη) προφανώς έχουν συνυπάρξει στη Μακρόνησο –ίσως και σε άλλον… εξωτικό προορισμό «κοινωνικού τουρισμού» των ταραγμένων δεκαετιών του ’40, του ’50 και του ‘60- και, γενικά, αν ζούσε κι ο πατέρας μου, θα είχαν προφανώς ένα σωρό πράγματα να κουβεντιάσουν που θα έκαναν τη δική μου γενιά και τις επόμενες να μείνουμε τελείως μαλάκες.

Θέλω να πω, μιλάμε τώρα για ανθρώπους που κρέας στο τραπέζι είχαν μόνο στις γιορτές, περπατούσαν χιλιόμετρα για να πάνε σχολείο με τρύπια παπούτσια (αν είχαν παπούτσια), επιβίωσαν ενός κατακτητικού πολέμου κι ενός εμφυλίου (κι ενός σωρού ακόμη άθλιων περιστατικών που ακολούθησαν αυτόν τον εμφύλιο), έζησαν επί δεκαετίες σε συνθήκες που θα έκαναν το καθένα από ‘μας τα «τρυφερά πόδια» να τα… ομολογήσουν όλα χωρίς ξύλο και, παρά ταύτα, μεγαλούργησαν στο πιο δύσκολο έργο απ’ όλα σ’ αυτή ζωή: πρόκοψαν, έκαναν οικογένειες, αφήνουν πίσω τους σημαντική κληρονομιά σε κοινωνικό, πολιτικό και άλλου είδους έργο.

«Κι εμείς κάνουμε τους άντρες επειδή πήγαμε μια φορά ή δέκα εκδρομή με τη θύρα σε μια σκληρή αντίπαλη έδρα», μου γράφει, κάνοντας αυτοκριτική, ο φίλος και έχει τόσο δίκιο ώστε δεν χρειάζεται να το ενισχύσω. Ίσως μόνο να πω ότι αυτό ακριβώς είναι που προσφέρουν οι διακοπές σε όλους μας: μια διαφορετική οπτική γωνία, έναν διαφορετικό παρονομαστή, ένα άλλο πλαίσιο αποτίμησης της πραγματικότητας.

Εννοώ, ψηλά στην ορεινή Κρήτη, μεταξύ ανθρώπων που ζουν τελείως άλλη ζωή από την δική μας, την ηλιθίως καταναλωτική, με τελείως άλλα προβλήματα, πολύ πιο ουσιαστικά από το ποιον πήρε η ομάδα και πόσο ήρθε στο φιλικό π.χ., η αλήθεια παίρνει μια άλλη διάσταση, πιο απτή και ουσιαστική, πιο γήινη, με πραγματικές μυρουδιές και ήχους…

Μπροστά τους (όπως μπροστά και στις χαρές τους, που είναι εξίσου απτές και γήινες και, συνεπώς, βάλσαμο για την ψυχή όσο ακριβώς φαρμάκι είναι και τα προβλήματα) νιώθεις ότι αγγίζεις ένα σοβαρότερο επίπεδο ύπαρξης: ύπαρξης που τα πόδια της πατούν στο έδαφος και στους ώμους της κουβαλάει ένα βάρος που, όποτε πάει στην άκρη κάνει μεγάλη διαφορά –ακριβώς όπως ο πατέρας μου ή ο παππούς του φίλου που λέγαμε και πιο πάνω, αντιλαμβάνονταν διαφορετικά την έννοια «κακουχία» απ’ ότι ένας σημερινός 25άρης ή 35άρης…

Υπό αυτή την έννοια, δεν μπορώ να πω ότι η προσαρμογή στην καθημερινότητα του «εδώ» (θα) είναι και εύκολη, πλην όμως, τι να κάνουμε; Στην τελική, η κάθε εποχή έχει και τα δικά της χαρακτηριστικά και οφείλει κάποιος να ζει σ’ αυτήν όχι σε άλλη –πόσο μάλλον παρελθούσα…