Πολύ λίγα για το ματς Παναθηναϊκού-Βέρντερ Βρέμης: ναι. Έχει πρόβλημα στο κέντρο της άμυνας το «τριφύλλι». Ναι. Έχει πρόβλημα στο κουβάλημα της μπάλας όταν ο –έστω, «παλαιάς κοπής»- Καραγκούνης λείπει ή ο Ζιλμπέρτο Σίλβα κουραστεί πιο πολύ απ’ όσο ήδη μοιάζει κουρασμένος. Ναι. Ο Μάτος θα μπορούσε να έχει μπει αντί του Κλέιτον στη θέση του Καραγκούνη μετά το 2-1 και ο Γκούμας αντί του Ρουκάβινα στη θέση του Μάντζιου πριν γίνει το 2-2. Ναι. Ξόδεψε πολλά χρήματα το καλοκαίρι χωρίς, τελικά να ενισχυθεί όσο θα μπορούσε να το κάνει, ο πολυμετοχικός. Ναι. Από «καβάλα στο άλογο» σε ό,τι αφορά την πρόκριση, επειδή ανοίχτηκε πιο πολύ απ’ όσο έχουμε συνηθίσει στην Ελλάδα να συμβαίνει, βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο, ο Παναθηναϊκός. Ναι. Ο Τεν Κάτε θα μπορούσε να έχει κάνει το ένα, το δεύτερο, το τρίτο. Ναι. Ναι. Ναι…

Και… όχι!

Εμένα, δεν θα με πείσει κανείς ότι ΑΥΤΟΥ του είδους η κουβέντα είναι η πιο σημαντική απ’ όσες μπορούν να γίνουν στον απόηχο μιας τέτοιας βραδιάς.

Εμένα, δεν θα με πείσει κανείς ότι αυτή η νοοτροπία που χθες φάνηκε με τις πράξεις (και τις… παραλείψεις του, φυσικά!) να θέλει να περάσει στην ομάδα του ο Τεν Κάτε είναι λάθος. ΔΕΝ είναι λάθος. Είναι η σωστή. Η ταιριαστή με τον Παναθηναϊκό, την ιστορία και την ψυχοσύνθεση των φιλάθλων του.

Όχι!

Εμένα δεν θα με πείσει καν κανείς ότι μια πρόκριση (ή κι ένας τίτλος –ελληνικού-πρωταθλήματος) αξίζει περισσότερο από το να εισπράξει χωρίς αμφιβολία στο μυαλό του ο κάθε φίλαθλος την αίσθηση ότι στην ομάδα που αγαπάει ΥΠΑΡΧΕΙ, πάντως όραμα. Και, ότι (με πέντε, δέκα, λάθη στην πορεία –δεν πειράζει), πάντως θα ΓΙΝΕΙ κάποια στιγμή πραγματικότητα.

Σ’ ένα ματς που θα έπρεπε να έχει λήξει 3-0 –άντε 3-1- και όμως έληξε 2-2, από ένα αντικανονικό γκολ, ένα δοκάρι-ορισμό της γκαντεμιάς κι ένα γκολ που προήλθε από διαπιστωμένο πρόβλημα (για το οποίο υπάρχει ήδη παραδοχή της διοίκησης για την ύπαρξή του και δημόσια δέσμευση ότι θα λυθεί στην πρώτη ευκαιρία), το να στραφεί η κουβέντα γύρω από τα ίδια και τα ίδια δεν έχει νόημα. Ειδικά όταν τα –κάποτε- «ίδια και ίδια» μοιάζουν, επιτέλους, να αλλάζουν.

Ναι: ο Τεν Κάτε θα «σταυρωθεί» σήμερα, αύριο και μεθαύριο, με το μπαμπάκι, από τα γνωστά πρωτοσέλιδα και οπισθόφυλλα. Ναι. Το «πριόνισμα» όσων πρέπει να πριονιστούν διότι δεν εκπροσωπούν εγωκεντρικές, άκαμπτες λογικές τύπου «πάπα», αλλά λογικές ανθρώπων που ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ (και, άρα, ενίοτε κάνουν και λάθη), θα συνεχιστεί. Ναι. Οι αναλύσεις επί αναλύσεων για την ανεπάρκεια του ενός και την ανικανότητα του άλλου θα πάρουν και θα δώσουν.

Αλλά… και πάλι, όχι.

Εμένα δεν θα με πείσει κανείς ότι ο κόσμος που έφυγε χθες από το γήπεδο, έφυγε αποκλειστικά και μόνο… απογοητευμένος επειδή η ομάδα θα μπορούσε να έχει πάρει τρεις βαθμούς αλλά πήρε έναν. Γιατί; Απλώς επειδή ο κόσμος (όλων των ομάδων και πολύ περισσότερο του Παναθηναϊκού) δεν αποτιμά τα πράγματα μόνον ως άθροισμα περιπτώσεων ή με απλή «αριθμητική» λογική. Τα αποτιμά συνολικά και με το συναίσθημα. Και συνολικά, ο χθεσινός Παναθηναϊκός ήταν μια ομάδα που, επιτέλους, είχε στο μυαλό της ότι οφείλει να παρουσιάζεται στο κοινό της ως σύνολο που επιδιώκει πέρα από το αποτέλεσμα αυτό καθαυτό και ΤΡΟΠΟΥΣ που να ταιριάζουν στην ιστορία και το μέγεθός του για να το πάρει.

Επειδή… απείλησα με λίγα λόγια, λοιπόν, στην αρχή, να κλείσω μ’ αυτό: για μένα, η χθεσινή, με όλα τα στραβά κι ανάποδά της ήταν κατά βάθος, από πολλές απόψεις, η πλέον ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ εμφάνιση του Παναθηναϊκού εδώ και μπόλικα χρόνια. Αν δεν επικρατήσει κάποια στιγμή κάποια «παράλογη» λογική του τύπου «ο Τεν Κάτε δεν παίρνει αποτελέσματα, να φύγει», αλλά επικρατήσει μια… λογική λογική του τύπου: «αυτός ο προπονητής μας κάνει σε επίπεδο νοοτροπίας και αγωνιστικής προσέγγισης των ματς και μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού, ας του δώσουμε κάποια στιγμή στ’ αλήθεια όλα τα εχέγγυα και όλες τις προϋποθέσεις να κάνει τη δουλειά του όπως νομίζει», έχω την εντύπωση ότι οι «πράσινοι» θα ζήσουν τα προσεχή χρόνια μια σχέση σπάνιας αλληλοεκτίμησης προπονητή-κόσμου, απ’ αυτές που γράφουν ποδοσφαιρική ιστορία και ενίοτε χτίζουν πολύ σημαντικές ομάδες, με γερά θεμέλια και διαρκή σχέση… συμπάθειας με το κοινό τους (κατάκτηση που είναι ίσως η πιο σημαντική για κάθε ομάδα, απανταχού του πλανήτη…)

Όσοι θέλουν, βέβαια, εξακολουθούν να μπορούν να σταθούν σε κάποιο από τα –μπόλικα- «δέντρα» του χθεσινού ματς. Εγώ, προτιμώ να –περιμένω, έστω, μέχρι- να δω το δάσος που ο Τεν Κάτε άρχισε από χθες να με πείθει ότι εκείνος βλέπει ήδη στο βάθος του τούνελ, ακόμη κι αν, επαναλαμβάνω, προς το παρόν, τα δικά μου μάτια δεν το αντικρίζουν.

Όπως πάντα, κάθε κουβέντα είναι δεκτή –και κάθε αντίρρηση, ακόμη περισσότερο…

Όλοι… TV και ένας χώρια…

Οι ίδιοι -δηλαδή, θεσμικώς εκ μέρους όλων ο Πηλαδάκης- είναι λογικό να βγαίνουν προς τα έξω σε χαμηλούς τόνους. Και θεμιτό, ακόμη και αυτή την τελευταία στιγμή, να προσκαλούν τον “χώρια” να επιστρέψει στο “όλοι μαζί”. Στην πράξη, όμως, αυτό που συνέβη χθες στη Σούπερ Λίγκα αποτελεί την πρώτη, μοναδική (και, στην πράξη, ιδιαιτέρως τιμητική) καταστατική νίκη του συνεταιρισμού από ιδρύσεώς του. Και συγχρόνως την πρώτη, μοναδική (και στην πράξη αρκετά οδυνηρή) ήττα που έχει γνωρίσει ο Ολυμπιακός και ο πρόεδρός του εδώ και πάνω από μια ντουζίνα χρόνια, σε ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ επίπεδο στην Ελλάδα -πόσο δε μάλλον σε ποδοσφαιρικό.

Να το πούμε αλλιώς: ό,τι αντιμετώπιζαν οι συνεταίροι της Σούπερ Λίγκα από τη στιγμή που ο Ολυμπιακός αγνόησε τα όσα είχε κάποτε συνυπογράψει, ήταν, καθώς από το περασμένο Σάββατο ήδη έγραψα στο Goal, μια τυπική περίπτωση “διλήμματος του φυλακισμένου”.

Στην πιο κλασσική εκδοχή του, όπως τη διατύπωσαν το 1950, δουλεύοντας πάνω στη θεωρία των παιγνίων οι μαθηματικοί Φλαντ και Ντρέσερ του RAND (ενός think tank που δημιουργήθηκε αρχικά για να παρέχει υπηρεσίας έρευνας και ανάλυσης στον αμερικανικό στρατό και σήμερα συνεργάζεται και με πολλές άλλες κυβερνήσεις και υπηρεσίες), το δίλημμα λέει το εξής:

«Έστω ότι δύο συνεργοί σ’ ένα έγκλημα κρατούνται και ανακρίνονται σε διαφορετικά δωμάτια. Η εισαγγελία τους προσφέρει τις εξής επιλογές: 1. Να παραμείνουν σιωπηλοί. 2. Να προδώσουν ο ένας τον άλλον. Αν ο ένας προδώσει και ο άλλος παραμείνει σιωπηλός, ο “προδότης” μένει ελεύθερος και ο σιωπηλός τρώει και τα δέκα χρόνια φυλακής. Αν και οι δύο προδώσουν, τρώνε από πέντε χρόνια φυλακής. Αν και οι δύο μείνουν σιωπηλοί, τιμωρούνται μεν και οι δύο αλλά με το μίνιμουμ της ποινής, ας πούμε έξι μήνες. Το δίλημμα τίθεται ως “τι είναι πιο συμφέρον να κάνουν οι φυλακισμένοι”».

Και, ενστικτωδώς, πιο συμφέρουσα στρατηγική φαίνεται, εκ πρώτης όψεως να είναι και για τους δύο η προδοσία: εάν ο άλλος παραμείνει σιωπηλός, ο “προδότης” φεύγει ελεύθερος κι αν προδώσει και ο άλλος, η ποινή θα είναι πέντε και όχι δέκα χρόνια (όπως θα συμβεί αν ο Α μείνει σιωπηλός και ο Β τον προδώσει). Όμως, αν δει κάποιος τους παίκτες ως σύστημα και όχι ως μονάδες, εύκολα αντιλαμβάνεται ότι καλύτερη ΑΜΟΙΒΑΙΑ στρατηγική είναι η σιωπή ΚΑΙ των δύο.

Στις διάφορες αναπτύξεις του και ειδικά όταν αφορά πολλούς παίκτες, το “δίλημμα του φυλακισμένου” δείχνει ότι αν και η ενστικτώδης συμπεριφορά του καθενός παίκτη είναι η “προδοσία” (με βάση την ατομιστική θεώρηση των πραγμάτων), η ΣΥΝΟΛΙΚΑ αποδοτικότερη στάση, η καλύτερη για ΌΛΟΥΣ, είναι η “αλτρουιστική”: αυτή που, αποδεχόμενη ένα μίνιμουμ “θυσίας” λαμβάνει υπόψιν την ευημερία και των υπολοίπων μερών και, εν τέλει, οδηγεί στο κάλλιστο αποτέλεσμα για το σύνολο.

Η απόφαση, πολύ πριν το σκεφτεί καν η ελληνική λίγκα, όλων των υπολοίπων λιγκών της Ευρώπης να υιοθετήσουν για τα δικά τους πρωταθλήματα “κεντρική διαχείριση” τηλεοπτικών δικαιωμάτων, ήταν και παραμένει βασισμένη σ’ αυτό το μη προφανές, έγκυρο ωστόσο, συμπέρασμα: ότι αν κάποιος λάβει υπόψιν του το ΣΥΝΟΛΙΚΟ καλό, η αλτρουιστική συμπεριφορά αποδίδει πολύ καλύτερα από το άθροισμα των ατομιστικών συμπεριφορών των μερών.

Κεντρική διαχείριση, με άλλα λόγια, ΠΟΥΘΕΝΑ στον πλανήτη δεν έγινε για να πάρουν… περισσότερα λεφτά οι μεγάλοι απ’ όσα θα έπαιρναν εάν πουλούσαν μόνοι τους τα δικαιώματά τους. Έγινε παντού για να ενισχυθούν οι λιγότεροι “εμπορικοί”. Και ΠΑΝΤΟΥ, οι “μεγάλοι” το αποδέχθηκαν ως θυσία διότι ήξεραν

–ακόμη κι αν δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για το RAND, το «δίλημμα του φυλακισμένου» ή οποιαδήποτε άλλη άσκηση μαθηματικής λογικής (με εφαρμογή, πάντως ακόμη και στη βιολογία έως, μάλιστα, και σε επίπεδο κυττάρου, σύμφωνα με αρκετούς διάσημους ερευνητές…) –

ότι αυτό θα εξυπηρετούσε το ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ καλό. Αυτό που ΕΜΜΕΣΑ και σε ΒΑΘΟΣ ΧΡΟΝΟΥ θα έκανε καλό ΚΑΙ στους ίδιους τους «μεγάλους»: μέσω της μεγαλύτερης αξίας του συνολικού προϊόντος, μέσω του καλύτερου «ακονίσματος» των δικών τους ομάδων σ’ ένα καλύτερο, πιο ανταγωνιστικό πρωτάθλημα, κ.λπ., κ.λπ.

Τέτοια στάση από ελληνικές ομάδες και μάλιστα ΟΜΟΦΩΝΗ, έως χθες δεν προβλεπόταν ούτε καν ως φανταστικό σενάριο. Κι όμως: ο Πηλαδάκης, με τη στήριξη του Παναθηναϊκού και της ΑΕΚ και εξαιτίας της χαρισματικής επικοινωνιακής ικανότητας του Γιώργου Κουρμούζη (της Mondial Marketing), κατάφεραν να πείσουν όλες τις ομάδες να τηρήσουν μια τέτοια στάση. Και, παρότι εκείνες το έκαναν για το ΔΙΚΟ τους καλό, συγχρόνως πέτυχαν και κάτι πρωτοφανές:

Με άλλα –λίγα- λόγια: οι 15 της Σούπερ Λίγκα (ναι: μεταξύ τους, έως και η Ξάνθη, ο Λεβαδειακός, ο Πανσερραϊκός και άλλοι…) έριξαν χθες ένα τόσο ηχηρό χαστούκι στην εγωκεντρική και «ηγεμονικής» διάθεσης στάση του Ολυμπιακού που έως και ο… Σάββας θα πρέπει να άκουσε τον κρότο του. Με τη χθεσινή στάση τους, οι 15 της Σούπερ Λίγκα, ηθελημένα ή αθέλητα (= εξ ανάγκης), κατάφεραν το έως χθες αδιανόητο εδώ και πάνω από δέκα χρόνια: σήκωσαν κεφάλι, απέβαλαν τον φόβο τους και αντιστάθηκαν στον παλιομοδίτικο τρόπο με τον οποίο ο Ολυμπιακός, φροντίζοντας εδώ και πολύ καιρό αποκλειστικά και μόνο για το δικό του στενό συμφέρον, δίνει τόνο (λίγο φάλτσο) στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Όπως κι αν το δει κανείς, είναι βήμα προόδου αυτό. Αισιόδοξος δεν είμαι, ακόμη. Πρέπει να δω κι άλλα βήματα που θα κατευθύνονται προς την πλευρά της σύμπνοιας, της σοβαρότητας, της μακρόπνοης θεώρησης των πραγμάτων. Και μετά θα πω, ίσως, ότι η Σούπερ Λίγκα έχει πετύχει. Προς το παρόν έχει κάνει ένα βήμα προς την επιτυχία της, ως συνεταιρισμού με συγκεκριμένους στόχους και προσανατολισμούς. Θετικό, καταγράφεται, αλλά έως εκεί.

Αντίθετα, η επιμονή του Ολυμπιακού να ακολουθήσει και προχθές τον μοναχικό του δρόμο, δείχνει ανεπαρκές lobbying, εσωστρέφεια, έλλειψη πληροφόρησης και ευστροφίας (έστω συγκυριακής) και, εντέλει, συνιστά μεγάλη αποτυχία, την πρώτη του μετά από πολλά χρόνια. Το τι (μπορεί να) σημαίνει αυτό, σας αφήνω να το κρίνετε περαιτέρω εσείς…